vrijdag 15 november 2013

Precariteit en Klassenstrijd

Sinds de uitbraak van de economische crisis zijn "bezuinigen" en "hervormingen" het nieuwe credo voor de corrupte graaiers in onze Europese regeringen. Deze maatregelen worden gepresenteerd als zogenaamde oplossingen voor de economische crisis, die zij juist zelf met hun kapitalistische beleid gecreëerd hebben. De economische crisis wordt hier dus misbruikt om een neoliberaal kapitalistisch economisch beleid in geheel Europa door te voeren, zonder dat het volk het direct door heeft. Het zou immers "noodzakelijk kwaad" zijn om zo de "economische groei te stimuleren". Dit neoliberale beleid dat grotendeels door de Trojka wordt uitgedragen, wordt door de volksverraders in onze nationale regeringen onder valse voorwendselen doorgevoerd. Afschaffing van sociale vangnetten, versobering van arbeidsrechten, afschaffing van het minimumloon en versoepeling van het ontslagrecht om de arbeidsmarkt te `flexibiliseren` worden gepresenteerd alsof ze noodzakelijk zijn om ons uit de economische recessie te redden. Dat is natuurlijk onzin, deze maatregelen dienen enkel om de positie van het kapitaal te versterken.

Het volk wordt bang voor de crisis gehouden en zand in de ogen gestrooid door de corrupte elites, massaal verzet tegen deze gang van zaken blijft grotendeels uit. Hoewel er in verschillende Europese landen, die meestal het zwaarste onder het neoliberale beleid van de Trojka te lijden hebben, diverse massaprotesten hebben plaats gevonden, blijft, op een enkele uitzondering na, een serieus en langdurig georganiseerd verzet vanuit de werkende massa´s in zijn geheel uit. Deze kloof tussen mobilisatie en sociale structuren wordt grotendeels veroorzaakt door het onvermogen van antikapitalistische en sociale bewegingen om de werkplaats en regionale gemeenschap te organiseren. De laatste decennia hebben we in Europa een situatie gezien waarin een steeds groter deel van de arbeidersklasse precair is geworden. Een sterke toename van flexibilisering, ZZP-constructies en uitzendwerk hebben een uitzichtloze situatie gecreëerd, waarin steeds meer arbeiders praktisch geen rechten en zekerheid meer hebben en een onzeker bestaan leiden, overgeleverd aan de grillen van de arbeidsmarkt. Continuïteit en stabiliteit zijn voor veel arbeiders al lang geen vanzelfsprekendheid meer. De vakbondsbureaucratie heeft precariteit lange tijd compleet genegeerd en de meeste precaire arbeiders zijn geen lid van de vakbond. Zeker in Nederland hebben sociale bewegingen dan ook geen invloed van enige betekenis op de werkvloer.

Nu de arbeidersbeweging in tijden van crisis zwakker is dan ooit te voren en de organisatie van precaire arbeiders klein en onbetekenend blijft, vormt precariteit een uiterst pijnlijke herinnering dat we vandaag de dag in landen zoals Nederland al lang geen sociale identiteit als klasse meer lijken te hebben. Hervormingen en flexibilisering hebben ertoe geleid dat de arbeidersbeweging ineen is gestort en de antikapitalistische en sociale bewegingen daarmee van hun meest effectieve strijdmiddelen ontdaan zijn. Het neoliberale beleid van de Trojka heeft ertoe geleid dat de Europese verzorgingsstaten in rap tempo worden afgebroken ten gunste van een soort neoliberaal wilde westen voor kapitalistische ondernemers, waarin chronische onzekerheid hen van zo goedkope mogelijke en flexibele arbeidskrachten voorziet om maximaal uit te kunnen buiten. Precaire arbeiders zijn op hun beurt bang om zich tegen deze uitbuiting te verzetten omdat zij dondersgoed weten dat ze makkelijk hun werk verliezen en simpelweg ingeruild worden voor een andere goedkopere precaire arbeidskracht. Dit voorkomt dan ook dat zij zich organiseren en dat ze gezamenlijk voor sociale gerechtigheid op komen.

Sommigen komen dan ook tot de conclusie dat de precaire arbeiders een klasse op zichzelf vormen - het precariaat - , die door haar onzekere en instabiele positie er andere belangen op na houdt dan de traditionele arbeidersklasse (dergelijke theorieën deden eerder al de ronde in linkse kringen omtrent het fenomeen gastarbeiders in de jaren ´70 en ´80, dat als het "nieuwe revolutionaire subject" werd aangemerkt). Inderdaad de nederlaag van de arbeidersbeweging heeft geleid tot een gehele generatie van arbeiders zonder enige positieve vooruitzichten. Zij hebben een uitzichtloos leven van korte contracten, saaie baantjes, zonder vooruitzicht op een carrière, een vast loon of sociale zekerheid. Zogenaamde "zelfstandige ondernemers" (de ZZP´ers) worden door het kapitaal ingehuurd en zijn compleet afhankelijk van deze kapitalisten voor hun werkvoorziening. ZZP´ers kunnen gemakkelijker ontslagen worden dan de gewone loonarbeiders en bovendien maken zij minder gebruik van de sociale vangnetten die voor de arbeiders opgezet zijn (en nu net zo hard weer afgebroken worden).

Deze vervreemding is echter geen nieuw fenomeen; arbeiders hebben nooit controle over de producten van hun arbeid gehad en produceren de goederen niet voor zichzelf of de gemeenschap, maar voor de winst van een kleine elite van kapitalistische uitbuiters. De arbeidersklasse is dus altijd al afhankelijk geweest van de grillen van het kapitaal en feitelijk dus altijd al (in min of meer wisselende mate) precair geweest. De precaire arbeiders vormen dus duidelijk geen nieuwe klasse op zichzelf. Immers zijn tegenwoordig tijdens deze economische crisis voor praktisch alle arbeiders in Europa vaste contracten, zekerheid op werk en arbeidersrechten al lang geen vanzelfsprekendheid meer. De laatste arbeidersrechten die nog over zijn en die door de arbeiders zelf in het verleden (zwaar) bevochten zijn, worden momenteel net zo hard weer afgeschaft door onze corrupte regeringen en de Trojka. Net als in de begindagen van de industrialisatie worden steeds meer arbeiders onderworpen aan extreem lange werkuren, saai werk, armoede en staatsrepressie als men zich probeert te organiseren. Het gehele proletariaat wordt langzaam maar zeker precair; de arbeidersklasse bestaat dan ook nog steeds uit allen die uitgebuit worden, de bezittelozen. Het maakt in principe dan ook niet uit of je nu fabrieksarbeider of student bent, of je inheemse arbeider of gastarbeider bent; allen verkopen hun arbeid en allen worden uitgebuit ten gunste van de winst voor de bezittende klasse (de kapitalisten). Echter binnen de arbeidersklasse vertegenwoordigen de precaire arbeiders uiteraard het meest uitgebuite segment (het lompenproletariaat).

Veel precaire arbeiders hebben (volkomen terecht) de hoop in de vakbonden verloren omdat deze vaak enkel de belangen van het kapitaal vertegenwoordigen. Velen zien het nut er niet van in om zich te organiseren of om eisen te stellen voor een baan die waarschijnlijk maar enkele weken of enkele maanden duurt. Het heeft in hun ogen geen nut. Dit is echter een zeer zorgwekkende ontwikkeling als men bedenkt dat een steeds groter segment van de arbeidersklasse tot de precaire arbeiders behoort. De strategie van de kapitalistische Trojka om de arbeidsrechten af te schaffen en de arbeidsmarkt te flexibiliseren lijkt dan ook zeer succesvol te zijn in het verlammen van het proletarisch verzet. Het is van groot belang om nieuwe manieren te vinden om ook de precaire arbeiders te organiseren binnen de arbeidersklasse, om zo het proletarisch verzet weer aan te wakkeren en zo de werkende massa´s te mobiliseren en onder te brengen in sociale structuren. Hierbij moeten we natuurlijk duidelijk in het zicht houden dat de precaire arbeiders geen klasse op zichzelf vormen, maar een wezenlijk onderdeel van de arbeidersklasse als geheel zijn.

Het zwaartepunt van de antikapitalistische en sociale strijd zal nog altijd op de werkvloer moeten liggen, omdat enkel de arbeidersbeweging in staat is om door middel van de algemene staking en directe actie de kapitalistische economie plat te leggen en de middelen voor productie uit de handen van de bourgeoisie te nemen. Revolutie is simpelweg niet mogelijk zonder industriële actie. De hedendaagse precariteit hangt dan ook vooral samen met de crisis die het kapitalisme doormaakt en de noodzaak voor het kapitaal om het proletarisch verzet te smoren uit puur zelfbehoud. Precariteit is geen nieuw fenomeen, het is een teken dat het kapitalisme in crisis is en dat de gevestigde orde angstig is voor de uitbraak van de klassenstrijd. Naarmate de onvrede, repressie en precariteit toe zal nemen, zullen de werkende massa´s zich echter genoodzaakt zien om in opstand te komen en te strijden voor sociale gerechtigheid.

Italiaanse kameraden van de ACN in actie tegen precariteit
  


zondag 3 november 2013

Pavlos, Manolis en Giorgos: Rust in vrede

In het licht van de gebeurtenissen eind september en afgelopen vrijdag citeren we kameraad Kostas M. die de tragische situatie in Griekenland treffend wist te verwoorden;



"We staan nu voor de tweede keer in minder dan twee maanden voor een moord met een ideologische en politieke achtergrond. De eerste was op Pavlos Fyssas, een linkse musicus, daarna op twee leden van de Gouden Dageraad (Manolis Kapelonis en Giorgos Fountoulis), met dubieuze motieven van vergelding. We zien nu twee zijden afglijden in een gewapend geweld met het karakter van een afrekening onder misdadigers. Beide moorden leiden ons af van de echte problemen. Ten tweede verdelen ze de gehele samenleving, een heropleving van de oude - maar existentieel als het lijkt - verdeling in rechts en links, fascist en antifascist, die ongetwijfeld beheersbaar is vanuit de centra van macht in Griekenland en door hun gevolmachtigde vertegenwoordigers.    

Het volk wordt weer gevraagd haar rol te spelen, niet wetende waar dit alles vandaan komt, en de meest pijnlijke type van dood te kiezen. Welke moord is het meest afschuwelijk? Met het mes of met het geweer? Van een meter of van tien meter? Complexen of niet? Alleen of met een accessoire?

Dit is een totaal zieke situatie, indicatief voor de verrotting veroorzaakt door beide kanten, met dagelijks meer wonden op het lichaam van de samenleving. De Gouden Dageraad en radicaal linkse mensen hebben met hun gevechten de gehele samenleving in een micro-kosmos van ontevredenheid geduwd. Tegelijkertijd wint de Griekse regering aan populariteit omdat het veiligheid garandeert gebaseerd op de angst van mensen. De kapitalisten gaan verder met hun plannen en Griekenland is in chaos en verval gestort.    

Gelukkig zijn er nu verschillende mensen (zowel anarchisten als nationalisten) die wakker worden en de verdachtheid van deze gebeurtenissen duidelijk inzien. Dit keert zich allemaal tegen ons op het einde, het is een doodlopende weg. Geweld is op zichzelf niet iets "slechts". Politiek is gelieerd aan geweld. Dat moet. Want we worden iedere dag met het democratisch geweld geconfronteerd. Maar geweld heeft zijn waarde en is onderdeel van het spel als het recht tegen het doel gebruikt wordt en niet de onschuldigen schaadt. Helaas, beide kanten, inclusief de massa media en regeringen, handelen als bendes, terwijl het Griekse volk al lang een einde hadden moeten hebben gemaakt aan hun binnenlandse onderdrukkers."       








Autonoom: Wat betekent dat?

Ieder mens moet individueel de vrijheid kunnen hebben om binnen de gemeenschap te kunnen doen wat hij/zij wil. Ieder mens moet zijn/haar leven zo vorm kunnen geven hoe hij/zij dit wil, zonder dat een of andere autoriteit (leider; partijvoorzitter; vakbondsbons) , partij of Staat hier wat over te zeggen heeft. Een "Staat" zal hoogstens een vertegenwoordiging van het volk zijn, en kan dus als middel door de gemeenschap zelf worden ingezet om bepaalde dingen te bereiken die de belangen van de gemeenschap dienen. Het is in ieder geval niet de bedoeling dat, als er al zoiets als een "staat" wordt nagestreefd, deze er zo als de huidige uit komt te zien. (Een socialistische radenrepubliek is waar autonomen naar streven.)

Strijd tegen elke vorm van autoriteit in het algemeen en tegen de Staat in het bijzonder staat centraal in het autonome denken. De Staat is de belichaming van de terroristische dictatuur van het financierkapitaal met als doel het behoudt van de kapitalistische productieverhoudingen. Ook is de Staat verantwoordelijk voor het uitvoeren van culturele genocide, in de vorm van de vernietiging van de volksziel en ontworteling van de oorspronkelijke cultuur, teneinde een hersenloze, amorfe, consumptiemassa (consumptiezombies) te kweken.

Het zijn de bestaande machtsverhoudingen, belichaamd in de Staat, die hun eigen gemeenschappen onderdrukken en uitbuiten. Tussen de kapitalistische elite, die de macht heeft, en de werkende massa's, die het dagelijks leven mogelijk maken, zit een dergelijk grote kloof dat men hiertegen wel in verzet moet komen. Niets of niemand heeft volgens de autonomen het recht om anderen te vertellen wat zij moeten doen. Een autonoom beschikt over een uitzonderlijk hoog zelfbewustzijn en verantwoordelijkheidsgevoel.

Zoals eerder aangegeven zijn onafhankelijkheid en individuele vrijheid te bereiken door sociale gerechtigheid en - gelijkheid, door collectiviteit en solidariteit binnen de gemeenschap. Collectivisme houdt in, dat er een omwenteling plaats zal moeten vinden op het gebied van de productie- en eigendomsverhoudingen, zodat de gemeenschap de productiemiddelen in handen krijgt, en niet zoals dat nu binnen het kapitalisme is, in de handen van enkele individuen. De winst die de productiemiddelen (grond, arbeid, kapitaal, grondstoffen, machines, etc.) opbrengen, behoren volgens het kapitalisme volledig toe aan diegene die ze in het bezit heeft. D.w.z. dat diegenen die de winst (meerwaarde) produceren (de arbeiders) niets hiervan terug zien. Dit in tegenstelling tot de kapitalistische bezitter van de productiemiddelen, die zonder het verrichten van (fysieke) arbeid, de meerwaarde (winst) van een product als zijn eigendom mag beschouwen. Tegen deze reactionaire filosofische opvatting is de autonomie gekant, en staat voor dat de productiemiddelen gecollectiviseerd worden, zodat zij die de meerwaarde produceren, de vruchten van hun arbeid krijgen, resp. de gemeenschap die krijgt.

Collectivisme betekent ook dat men gezamenlijk iets onderneemt om een gemeenschappelijk doel te bereiken. Verschillende individuen organiseren zichzelf , om collectief gemeenschappelijke doeleinden te verwezenlijken. In die zin is autonomie dus zeer zeker niet gekant tegen "bezit". Iedereen moet krijgen waar hij/zij recht op heeft. Wanneer dat in de praktijk echter zou betekenen, zoals vandaag de dag wel het geval is, dat een kleine groep alles bezit en de overgrote meerderheid niks, dan is bezit het meest decadente wat men maar kan bezitten. In tijden, zoals wij die op het moment meemaken, van een ongekende economische crisis, oplopende massa-werkloosheid wereldwijd, armoede en hongersnood, wordt de repressie naar binnen toe verscherpt. Dit omdat de bezitters hun privé-eigendom willen beschermen en veiligstellen. En hier ligt gelijk het probleem, omdat de werkende massa's, die niets bezitten, maar wel alles produceren, opdraaien voor de puinhoop die de kapitalistische bezitters, die niets produceren, maar wel alles bezitten, hebben veroorzaakt. Een beter voorbeeld van sociale ongelijkheid en -onrechtvaardigheid hadden wij niet kunnen vertellen.

Solidariteit betekent klaar staan voor de gemeenschap. Solidariteit is nodig binnen de gemeenschap om de belangen van allen te dienen. Het is geen schande om een stukje "luxe" in te leveren, als iemand die iets minder heeft er daardoor op vooruit kan. Dit betekent natuurlijk niet, in geen enkel opzicht, dat zij die moedwillig niets bijdragen op kosten van de gemeenschap kunnen profiteren! Slechts zij die (kunnen) bijdragen, kunnen rekenen op solidariteit, omdat zij dezelfde strijd voeren, namelijk de strijd voor sociale gerechtigheid en -gelijkheid. De strijd om sociale gerechtigheid en -gelijkheid is er een, die zonder solidariteit in praktijk te brengen, nooit behaald kan worden! Zij die de belangen van de gemeenschap schaden (zoals b.v. speculanten, beurshyena's, sprinkhanen, etc.), zullen worden uitgesloten van de gemeenschap, en worden beschouwd als vijand van de gemeenschap. Met hen is absoluut geen solidariteit in de praktijk te brengen! Onder solidariteit in de praktijk brengen, verstaan wij actieve deelname aan de strijd voor sociale gerechtigheid en -gelijkheid.

In de politieke strijd is men zelfstandig en onafhankelijk georganiseerd. Dat houdt in, op de eogen manier, om eigen beweegredenen, met eigen standpunten. Autonomen lopen niet achter een voorgeschreven doctrine aan, zij verdiepen zich zelfstandig in willekeurige kwesties, en trekken zelf conclusies, op basis van eigen inzichten en onder eigen argumentatie. Dit vormt een zelfstandig politiek bewustzijn bij het individu, waarna hij zich met andere individuen, collectief kan organiseren om voor bepaalde gemeenschappelijke belangen op te komen.

Om dit in de praktijk toe te passen is allereerst een analyse nodig van de maatschappij waarin we vandaag de dag leven, om vervolgens te kunnen bepalen welke actiemiddelen welke doelen moeten dienen. Welke vorm van verzet past het beste bij de betreffende situatie? Wat zijn de te bereiken doelen? Om dit vast te kunnen stellen moet men intern hierover de discussie openen. De individuen in het collectief moeten weten waar ze aan toe zijn, zij moeten weten wie, hoe ver wil gaan om doelen te bereiken. Iedereen moet zich hierover binnen het betreffende collectief kunnen uitspreken. Basisdemocratie, ook wel radendemocratie genoemd, is niet te vergelijken met de gekochte "democratie" van het kapitalisme. Deze "parlementaire democratie" (representatieve democratie [contra basisdemocratie]) heeft de belangen van het volk reeds verkocht aan het kapitaal. Autonomen verwerpen het Führerprinzip vanzelfsprekend, wat gehoorzaamheid en onvoorwaardelijke loyaliteit aan een individu voorstaat. Dit soort denken is totaal strijdig met de uitgangspunten van de autonomie. Autonoom-zijn betekent vrijheid in en door het collectief, je naaste in de gemeenschap is niets minder waard dan jij, jij staat niet hoger dan iemand anders, geen leider die je vertelt wat je wel en niet mag. je bepaalt zelf, je doet zelf, maar nog belangrijker: JE DENKT ZELF! En wellicht het belangrijkste: JE HANDELT ZELF!

M.b.t. de te hanteren actiemiddelen moeten individuen, resp. collectieven (= groepen van individuen), zelf bepalen hoe ver zij willen gaan om bepaalde doelen te bereiken. Dit moeten zij zelf, door middel van overleg en consensus, gemeenschappelijk bepalen.

"De drang om te vernietigen is tegelijkertijd ook een creatieve drang." - Bakoenin

"Zonder afbraak kan er geen sprake zijn van een revolutionaire opbouw" - Mao Zedong

De Staat dient in zijn totaliteit VERNIETIGD te worden!  

     
           

donderdag 24 oktober 2013

De tweede editie van Resist Magazine is uit!



De tweede editie van de aan het ACN/AKN gelieerde periodieke "Resist Magazine" is uit.

De papieren versie is verkrijgbaar via de gebruikelijke kanalen.

Voor de online versie kunt u hier terecht:

Resist Magazine Online

woensdag 16 oktober 2013

De Politieke Islam: Vijand of Bondgenoot?

"De Islam heeft niet de bedoeling om geloof aan mensen op te dringen, maar de Islam is niet louter 'een geloof'. Zoals wij al aangetoond hebben is de Islam een vrijheidsverklaring van de mens, van de dienstbaarheid aan de andere mens. Zodoende streeft het vanaf het begin af aan naar de afschaffing van al die systemen en regeringen, die gebaseerd zijn op de overheersing van de ene mens over de andere mens."  - Sayyid Qutb, Mijlpalen


Tegenwoordig zien we in Europa een alsmaar sterker wordende anti-Islamitische trend ontstaan. Dit vijandsbeeld baseert zich grotendeels op de theorie van de "botsing der beschavingen" (clash of civilizations). Deze is geformuleerd door de Amerikaanse zionist en neoconservatief Samuel Phillips Huntington. Huntington stelde dat er na de Koude oorlog een nieuwe tegenstelling zou ontstaan; namelijk een tegenstelling tussen verschillende culturen en dan met name tussen de Islam en de Westerse beschaving. Binnen dit idee vertegenwoordigt de Islam het gezicht van de barbarij, dat zich niet wenst neer te leggen bij de "vooruitgang" en "vrijheden" die de Westerse beschaving te bieden zouden hebben. Binnen de neoconservatieve retoriek wordt "beschaving" hier dus gedefinieerd in de zin van de Westerse liberale waarden zoals zgn. "universele vrijheid" en "democratie". Het houdt na de val van het Communisme als vijandsbeeld het paradigma van de Westerse beschaving tegen de rest van de wereld in stand. De theorie van Huntington is dan ook puur ideologisch van aard en streeft ernaar het Westerse liberaal-kapitalistische systeem neer te zetten als de enige mogelijke vorm van "beschaving" die een universele geldigheid zou kennen en waaraan dus ieder volk op aarde zich zou moeten onderwerpen. 

De zogenaamde "oorlog tegen het terrorisme" (war on terror) die als publieke rechtvaardiging moet dienen voor de imperialistische agenda van de Westerse machten, gebruikt dit simplistische vijanddenken om deze agenda door te voeren. De aanslag op de WTC torens in New York op 9/11, als vergelding voor de Amerikaanse agressie in de Islamitische wereld, werd dan ook al snel door de Amerikaanse regering onder President Bush misbruikt als een "bewijs" om de theorie van Huntington te staven, zodat het Amerikaans imperialisme gesteund door de publieke opinie haar imperialistische ambities in het Midden-Oosten waar kon maken. Dit zorgde voor een voedingsbodem voor de meest radicale vormen van Islamfobie en heeft een ware hetze tegen Moslims ontketend, met name tegen het "Islamisme" (beter bekend als de "politieke Islam"). 


Binnen de nationale beweging, die inmiddels een steeds grotere uitdrager van deze anti-Islamitische hetze aan het worden is, heerst dan ook nogal wat verwarring. De "botsing der beschavingen" retoriek heeft er voor gezorgd dat veel nationalisten zich in ruil voor legitimiteit tot het neoconservatieve rechts-populisme hebben laten verleiden en zich daarmee bewust of onbewust voor het uiterst reactionaire wagentje van het imperialistische en zionistische kamp hebben laten spannen. In dit artikel zullen wij ons standpunt inzake de Islam en het Islamisme proberen te verduidelijken vanuit een nationaal-revolutionair perspectief.


De Islam

Er is geen enkel heilig boek in staat om mensen voor vele eeuwen te begeesteren en te inspireren als deze niet verschillende boodschappen te bieden heeft die open staan voor individuele interpretaties en die toepasbaar zijn onder verschillende omstandigheden. Dit gaat natuurlijk ook op voor de Koran. De Islam verschilt in dit opzicht geenszins van de andere grote monotheïstische wereldreligies (zoals o.a. het Christendom). Net als andere religies kan de Islam zowel de armen en onderdrukten, als de rijken en onderdrukkers aanspreken. Net als het Christendom leent de Islam zichzelf als een verlangen naar een beter leven voor de armen, maar ook als een instrument om de geprivilegieerde positie van de machtigen te beschermen. Religie is dan ook geen historische kracht op zichzelf, want hoewel religieuze instellingen en ideeën een belangrijke rol in de wereldgeschiedenis spelen, staat deze rol niet los van de materiële werkelijkheid waarin het zich bevind. Mensen waren altijd in staat om hun eigen interpretaties te geven aan de godsdienstige ideeën die zij hadden. Meestal waren deze interpretaties afhankelijk van de eigen materiële situatie, hun verhouding met andere mensen en de conflicten waar zij zich in bevonden.

In dat opzicht ontstond de Islam in de Arabische maatschappij van de zevende eeuw, die veelal via stamverbanden georganiseerd was. Haar grondlegger was de Profeet Mohammed, die tot de clan van de Qoeraysj, de Hasjim, behoorde en op het Arabische schiereiland leefde. De eerste openbaringen van de Koran vonden plaats in 610 op de berg Hira vlakbij bij de stad Mekka. Het eerste politieke Islamitische document was de overeenkomst van Medina, waarin de Profeet de rechten en plichten liet vastleggen die opgesteld werden voor de Oemma (de Islamitische gemeenschap). Hiermee werd de eerste Islamitische staat geboren. De Islam kwam echter pas echt tot bloei na het ontstaan van een aantal opeenvolgende imperia (kalifaten). Het voortbestaan van deze religie hing, net als bij het Christendom, grotendeels af van haar vermogen om zich aan te passen aan de verschillende belangen van de verschillende klassen. De Islam bood dus een evenwicht tussen enerzijds een bepaalde mate van bescherming voor de onderdrukte klassen en anderzijds een bescherming voor de onderdrukkende klassen tegen een opstand door de onderdrukte klassen. 

De Islam vertegenwoordigt net als de meeste andere religies geen homogeen ideeënstelsel. Nadat de Islam zich over grote delen van het Euraziatisch continent verspreid had, voegden veel van de volkeren die onderdeel van de Islamitische gemeenschap werden, hun oude godsdienstige en traditionele gebruiken toe aan deze religie waardoor er nieuwe stromingen en varianten op de Islam ontstonden. We kunnen dan  ook de conclusie trekken dat de Islam niet fundamenteel van haar zusterreligies (Christendom en Jodendom) verschilt, maar eerder zeer grote overeenkomsten kent. Als nationaal-revolutionairen kennen wij de Islam dan ook geen aparte status toe ten opzichte van andere religies. 



De Politieke Islam

In de 20ste eeuw vond er een Islamitische heropleving plaats. Deze heropleving ontstond als een reactie op de imperialistische expansie van het Westen die hun militaire overmacht gebruikten om het Midden-Oosten te veroveren, te onderdrukken en uit te buiten. Dit ging met veel bloedvergieten gepaard en de desastreuze gevolgen zijn tot op de dag van vandaag voelbaar. Ook nu nog worden de natuurlijke grondstoffen en de olievoorraden van het Midden-Oosten geëxploiteerd ten gunste van enkele multinationals en ten koste van de lokale volkeren. Arabische leiders verkwanselen de belangen van hun volkeren, die gedwongen zijn om in grote armoede te leven. In deze situatie ontstond "het Islamisme", ook wel bekend als "de politieke Islam". Volgens de Islamisten werd de situatie in het Midden-Oosten veroorzaakt doordat de Islamitische waarden gecorrumpeerd waren. Enkel een terugkeer naar de ware Islam kon leiden tot een herstel van de Islamitische gemeenschap. In de post-koloniale tijd, tijdens de economische crisis van de jaren '80, groeide de aantrekkingskracht van het Islamisme nog meer doordat de tegenstellingen tussen de arme massa's en de rijke elites nog groter dan voorheen werden. De rijke elites die de welvaart bezaten hielden er veelal een decadente "Westerse" levensstijl op na en werden door de arme massa's dan ook al snel beschuldigd van "on-Islamitisch" gedrag. 

Een van de grondleggers van de politieke Islam was Sayyid Qutb (1906-1966), die na twee en een half jaar de decadente levensstijl van het Westen aan den lijve in Amerika ondervonden te hebben, terugkeerde naar zijn vaderland Egypte om zich daar bij de Moslimbroederschap aan te sluiten. In zijn werken hekelde hij de decadente moderne "Westerse" cultuur. In zijn visie werd de Islamitische wereld geregeerd door corrupte en verwesterde dictators en prinsen, wiens geestelijk achteloze en onwetende beleid overeen kwam met dat van de Jahili Arabieren (= de heidense Arabieren voor de openbaring van de Koran). Sayyid pleitte ervoor om deze corrupte regimes omver te werpen en "de ware Islam" te herstellen. Hierbij baseert hij zich vooral op de werken van de Hanbalitische* jurist en purist Ibn Taymiyya (1268-1328). Sayyib zijn concept van de politieke Islam moet gezien worden in de context van een ideologie die erop gericht is om de onderdrukten in de postkoloniale Islamitische wereld te verenigen in hun zoektocht naar sociale-, economische- en politieke gerechtigheid.     


Het Islamisme onderscheidt zichzelf hier als stroming omdat zij niet in conservatieve zin de oude orde wil behouden , maar omdat zij ernaar streeft de moderne maatschappij te veranderen op basis van de Islamitische waarden. Het streven om een mythisch verleden te herscheppen betekent hier dus niet het intact laten van de huidige maatschappij of een terugkeer naar de Middeleeuwen, maar het radicaal transformeren van de moderne maatschappij. De vernieuwing die Islamisten voorstaan moet dan ook opgevat worden als een strijd tegen de staat en tegen de politieke overheersing van het imperialisme. Het is ontstaan in samenlevingen die door de drastische gevolgen van het imperialisme om verzet riepen. Islamisme is de politieke expressie van mensen die in deze samenlevingen opgegroeid zijn met respect voor de Islamitische ideeën en waarden en die deze ideeën en waarden toepassen in een poging om de tegenstellingen en het onrecht tegen te gaan. De grootste aanhang van de Islamisten is te vinden onder de armen op het platteland en diegenen die naar de steden trekken in hun wanhopige zoektocht naar werk. Echter het belangrijkste element dat het Islamisme in stand houdt is de nieuwe middenklasse (de kleinburgerij), die ontstaan is als gevolg van de modernisering van de Arabische wereld. Zij vormen het onmisbare kader van de Islamisten en verspreiden de leer van de politieke islam onder de arme volksmassa´s. Veel van deze Islamitische intellectuelen zijn goed opgeleid en vormen een brug naar de arme volksmassa´s in de sloppenwijken en op het platteland. Deze goedopgeleide jongeren zijn er heilig van overtuigd dat de Islam een grote maatschappelijke verandering en sociale gerechtigheid teweeg kan brengen.


Eindconclusie

Omdat de politieke Islam door de kleinburgerij gedragen wordt, heeft zij een kleinburgerlijk klassenkarakter dat vergelijkbaar is met dat van de klassieke corporatistische bewegingen. Net als het klassieke corporatisme (het Peronisme, etc.) werd de politieke Islam in de straten geboren als een kleinburgerlijke beweging, die de arme volksmassa's wist te mobiliseren. Het Islamisme kent net als het klassieke corporatisme een tegenstrijdig karakter dat zowel revolutionaire en reactionaire elementen bevat. Het probleem ligt hem in het feit dat de kleinburgerij als klasse niet in staat is om een onafhankelijke en consequente koers te varen. Enerzijds hoopt de kleinburgerij te kunnen profiteren van een radicale verandering, maar anderzijds blijft de zekerheid van het conservatisme naar hen lonken. De politieke Islam faalt er dus - net als het klassieke corporatisme - in om de materiële uitbuiting door het kapitalisme aan te klagen, omdat zij zich beperkt tot het cultureel imperialisme (verwestering) als de bron van al het kwaad. Dus hoewel de politieke Islam zeer goed in staat is om de verbittering van de bevolking te mobiliseren, verlamt zij deze tegelijkertijd doordat zij geen daadwerkelijke antikapitalistische oplossing kan bieden. Het project om de maatschappij te veranderen op basis van de Islamitische waarden die de Profeet Mohammed in de zevende eeuw predikte, is feitelijk dan ook een utopie die voortkomt uit het verarmde deel van de kleinburgerij en die hoop biedt aan de onderdrukten in de Islamitische wereld. 

Laten wij duidelijk zijn; de politieke Islam als een kleinburgerlijke beweging is niet onze echte vijand. Het zijn niet de Islamisten die schuldig zijn aan het (neo)liberaal-kapitalistisch systeem. Zij zijn niet schuldig aan de onderwerping van volkeren in een oneindig streven naar meer en meer winst en zij zijn ook niet schuldig aan de imperialistische agressieoorlogen die wereldwijd gevoerd worden! Het Islamisme heeft juist een sterk destabiliserend effect op de belangen van het monopoliekapitaal in het Midden-Oosten en vormt een belangrijk obstakel voor de koloniale ondernemingen van het Zionisme. Hoewel Islamisten dan wel de vertegenwoordigers zijn van de kleinburgerlijke klasse die proberen om het proletariaat te beïnvloeden, en dus geen bondgenoten zijn, kunnen we eveneens geen afzijdige houding ten opzichte van hen aannemen. In hun Islamitische gemeenschappen vormen zij de voorhoede van grote maatschappelijke groepen die onder de neoliberale en imperialistische uitbuiting te lijden hebben. Hun opstandige geest kan dan ook aangeboord worden voor revolutionaire doelstellingen als de opkomende arbeidersstrijd hier een bepalende rol in kan nemen. De politieke Islam is het product van een diepe maatschappelijke crisis, maar niet in staat om het op te lossen omdat zij geen antikapitalistisch alternatief te bieden hebben. Hoewel we het met de Islamisten oneens zijn over een aantal zeer belangrijke vraagstukken, zullen we in veel gevallen toch aan dezelfde kant als de Islamisten staan in de wereldwijde strijd tegen het imperialisme en het zionisme. Hun verzet verdient dan ook onze kritische solidariteit op basis van het recht op nationale zelfbeschikking! 


*Het Hanbalisme is binnen de Soennitische islam een van de vier scholen (Madhhabs) ten aanzien van de godsdienstige wet, de Fiqh.