dinsdag 29 oktober 2013

De Politieke Islam: Vijand of Bondgenoot? (2)

Hoewel onderstaand artikel enigszins gedateerd is, heeft deze haar relevantie anno 2013 nog niet verloren. Juist hierom en in het licht van de recente gebeurtenissen in het Midden-Oosten achten wij het van belang het betreffende artikel nogmaals op dit blog te publiceren. 


DE ISLAM NEGEREN – GEORGANISEERD LINKS EN HET ISLAMISME


Afghanistan 2001, Irak 2003, Libanon 2006, Gaza 2008 – het ,,vrije Westen” voert oorlog. ,,Je bent of voor ons of je bent tegen ons”, stelde George W. Bush eens. Echter, de meerderheid van links besteedt haar energie meer aan het negeren van de gebeurtenissen dan wel aan het zich concentreren op andere dingen.

Het is mode in bijna alle schakeringen van links om zich solidair te verklaren met de slachtoffers van de 'War on Terror' – op het moment dat deze door de Westerse bommenwerpers neergemaaid of uiteengereten een ziekenhuis binnen worden gebracht. Geheel anders is daarentegen het geval, indien het hen lukt om, zoals in Irak, de dodelijke kogelregen van de Amerikaanse soldaten een slag voor te zijn en ondergronds te gaan. Of indien ze, zoals in Gaza, de ,,verkeerde” partij bij de verkiezingen hun stem geven. In een dergelijk geval worden steeds drie principiële argumenten van stal gehaald, waarmee wordt verklaard, waarom de politieke Islam ,,slecht” (bij enkelen ,,nog slechter als” het Amerikaanse imperialisme, bij anderen ,,bijna zo slecht als”) is:

1 De Islamisten zijn reactionair: Ze ontkennen, dat godsdienst ,,het opium van het volk” (Marx) is. In plaats van de klassenstrijd prediken ze de geloofsoorlog en in plaats van de bevrijding van de vrouw roepen ze om de versluiering van de vrouw.

2 Noch zijn er positieve voorbeelden uit de recente geschiedenis bekend van samenwerking met links, noch is er een positief voorbeeld van een islamitische staat.

3 Anti-imperialisme ontkent de klassenstellingen in de imperialistische landen zelf, evenals die in de door het imperialisme aangevallen landen; Amerikaanse soldaten zijn bijvoorbeeld zelf ,,uitgebuite arbeiders”, terwijl vele verzetsgroeperingen slechts de heerschappij van de ,,plaatselijke uitbuiters” willen herstellen en daarom dan ook alleen met de nodige reserves gesteund mogen worden.



Links en het Imperialisme

Het valt toe te juichen dat er ondertussen überhaupt een dergelijke discussie op gang is gekomen. Links is namelijk behoorlijk hulpeloos gearriveerd in de 21e eeuw: Men is tegen de aanval op Irak, maar ook tegen Saddam en ook tegen het (niet-Ba`athistische) gewapend verzet in Irak. In het geval van de bevrijdingsoorlog om Palestina heeft men zijn hoop (tevergeefs) gevestigd op een zich met elkaar ,,verbroederende arbeidersklasse” aan beide kanten, terwijl de ene ,,arbeidersklasse” de andere ,,arbeidersklasse” bestookt met fosforbommen op diens dichtbevolkte woongebieden.

Het is overduidelijk hoezeer onzekerheid en wishfull thinking zich van links hebben meester gemaakt. En dat in een tijd dat, nadat de oude wereldorde is vervangen door een nieuwe, uitgerekend een religieus gekleurde Beweging de oude, thans nog sterker geworden vijand namelijk het Westerse kapitalistische imperialisme, met de wapens tegemoet treedt.

Enkele communisten zijn dan ook consequent moslim geworden[1]. De meesten echter concentreren zich tegenwoordig liever op Latijns-Amerika: Hier ligt Cuba, hier heb je de Zapatisten en Hugo Chavéz, linkse projecten dus, waar men zich mee kan identificeren. Vanaf hier stuurt subcommandante Marcos van het EZLN aan de bevolking van Gaza (de “antisemieten” dus, diegenen die op Hamas hebben gestemd) zijn broederlijke groeten, hier ontmoet Chavéz de secretaris-generaal van de Hezbollah, Hassan Nasrallah, terwijl de linkse regering van Bolivia de ,,ambassadeur” van de Israëlische zionistenstaat het land uitzet.

Bovendien is er geen sprake van een openlijke oorlog in de regio, er is – ondanks de inspirerende aanzetten – geen sprake van een project, dat het voortbestaan van het imperialisme direct bedreigd. Dit is in het Midden-Oosten wèl het geval. De Verenigde Staten is, met de achter haar samengebalde militaire macht staande belangen, in een rechtstreekse krachtmeting verwikkeld: In Afghanistan, in Irak, in Libanon, in Palestina. Al in 1967 schreef Ché Guevara, luttele maanden voor zijn executie in Bolivia: ,,Men dient er eindelijk van doordrongen te raken, dat het imperialisme mondiaal is, een globaal systeem, de laatste fase van het kapitalisme. Het kan slechts in een grote, globale confrontatie worden verslagen.”

Ook voor onze Cuba-vrienden en Venezuela-enthousiastelingen is het Midden-Oosten dus van het hoogste belang; niet alleen omdat hun idolen zich duidelijk hebben uitgelaten over de gebeurtenissen en de situatie aldaar, maar ook en vooral omdat het imperialisme als globaal systeem gesterkt uit de confrontatie tevoorschijn kan komen en daardoor dus ook de bevrijdingsprojecten van links direct zou bedreigen. Zonder overdrijving kan worden gesteld, dat zonder de nederlagen in Irak, Palestina, Libanon en Afghanistan de druk van het Amerikaanse imperialisme op Latijns-Amerika wezenlijk sterker zou zijn geweest, inclusief de daarmee samenhangende eventuele putschpogingen en militaire agressie. Last but not least wordt op dit punt duidelijk: De door ouderwetse 'stalinistische' groeperingen tot en met trotskistische jongerengroepen verbreide en in de inleiding samengevatte argumentatievoorbeelden zijn erg problematisch.



Gebrek aan informatie en misverstanden

Wat brengt links er dus toe om zich zo afwijzend op te stellen tegenover de sterkste bedreiging van het wereldimperialisme sinds de revolutionaire vloedgolf rond 1968? Hiervoor zijn verschillende oorzaken, die deels in elkaar overlopen, aan te wijzen:

1 Onbegrip voor de Arabische cultuur en de Islamitische religie, waarvan de verschillen ten opzichte van het Westen wezenlijk groter zijn als die van de landen in Latijns-Amerika.

2 De universele aanspraak van het communistische idee wordt door het Islamisme ter discussie gesteld, omdat deze laatste plotseling traditioneel ,,linkse” thema's (sociale rechtvaardigheid, nationale onafhankelijkheid, anti-repressie, gewapende bevrijdingsstrijd) overneemt.

3 Ten slotte worden graag de ,,klassieken” (Marx, Engels, Lenin) geciteerd, die echter in hun tijd(en) niets te maken hadden met een dergelijke Beweging evenals met een dergelijke dreiging van de kant van het imperialisme. Hier komt nog bij, dat er slechts weinig serieuze informatiebronnen m.b.t. de Islamistische Beweging bestaan. De burgerlijke (massa-)media werken professioneel aan het nieuwe vijandbeeld Islam.




Anti-imperialisme en nationale + sociale bevrijding

Het imperialisme is tegenwoordig de grondslag niet alleen voor de grote multinationale concerns en het financiersoligarchie, maar is tevens noodzakelijk voor de verkwistende, op massaconsumptie gerichte lifestyle die in het kapitalistische Westen wordt gepropageerd en welke er voor heeft gezorgd dat de arbeidersklasse aldaar in verregaande mate in het bestaande systeem is ingekapseld en van zijn revolutionaire slagkracht is ontdaan.

Zonder de vernietiging van het imperialisme op wereldschaal is er geen revolutionaire doorbraak mogelijk. Sinds '45 voerden de Amerikaanse imperialisten in meer dan 70 landen ter wereld ,,uiterst serieus te nemen” interventies uit. De reden voor al deze inmengingen was in de meeste gevallen van economische en strategische aard. De absolute voorwaarde voor nationale + sociale bevrijding is daarom de nederlaag van het ,,Militair-Industrieel Complex” (het NAVO-imperialisme) en de vernietiging van de mythe van de onoverwinnelijkheid van de laatst overgebleven supermacht ter wereld (de USA). Hiermee zijn we beland bij degenen, die deze strijd voeren: In het Midden-Oosten, de voornaamste brandhaard van de huidige wereldwijde anti-imperialistische bevrijdingsstrijd, is dat zonder twijfel in eerste instantie een religieus gekleurde Beweging.


Het vrouwenvraagstuk

De vele schakeringen van de Islamistische Beweging brengen een evenzo breed geschakeerd rollenbeeld van de vrouw met zich mee. In Irak vormen vrouwen een hecht bestanddeel van het gewapend verzet, in Palestina bezit de Islamitische verzetsbeweging Hamas een hecht verankerde basis onder de vrouwen, terwijl de Libanese Hezbollah zelfs expliciet programma's uitvoert ter bevordering van de vrouwenemancipatie.

Tegelijkertijd even een paar eenvoudige cijfers uit de BRD: De jaaromzet van cosmeticaproducten bedraagt 11 miljard euro, in hetzelfde tijdvak worden 1 miljoen schoonheidsoperaties uitgevoerd. Het is op zijn minst discutabel, in hoeverre deze verheerlijking van perfecte lichamelijke schoonheid, die kennelijk ook geëmancipeerde Westerse vrouwen niet gelukkig maakt, superieur zou zijn aan de Islamitische zienswijze waarin de vrouw haar lichaam accepteert als door God geschapen en haar lichamelijke verleidingen bewust niet openlijk toont.


Geloofsoorlog en Jihad

Fanatiek, wraakzuchtig en meedogenloos – zo wordt de oorlog in naam van de Islam door velen gezien, en dienovereenkomstig onsympathiek worden de ,,terroristen” dan ook graag als spiegelbeeld van de Westerse kruistochten geschetst.

De Jihad echter is gebonden aan concrete voorschriften en doelstellingen. Tot de regels behoort niet alleen het gebod om géén onschuldigen te treffen, maar eveneens om met mate te vergelden en in te gaan op elk vredesaanbod. ,,Het belangrijkste doel van de Jihad (anti-imperialistische verdedigingsoorlog) is het bieden van hulp aan de onderdrukten en het verzekeren van een goede toekomst voor hen”, aldus de Islamic Army in Iraq. Een ,,Islamitische staat” zou evenzeer garant staan voor de bescherming van de (in het bijzonder religieuze) minderheden als voor sociale rechtvaardigheid, milieubescherming en stimulering van onderwijs en vorming. Natuurlijk is er ook hier – precies als bij de communisten! – steeds weer opnieuw sprake van een kloof tussen pretentie en werkelijkheid; desalniettemin is de wijd verbreide associatie van een ,,Islamitische samenleving” met weinig-serieuze reportages uit een cultureel volledig verschillend, onderontwikkeld Afghanistan slechts zeer beperkt van nut, indien men dit concept van de Islamitische verzetsbeweging(en) – op wat voor wijze dan ook – wil beoordelen.


De Islam als beschaving

Om de Islam beter te kunnen begrijpen moet juist links inzien dat de Islam niet slechts 'gewoon' een geloofsovertuiging is, maar evenzeer concrete voorschriften en waarden voor de inrichting van de samenleving verlangt. Dat is tevens een belangrijk verschil ten opzichte van het traditionele Christendom: In plaats van de gelovigen te troosten met het verwijzen naar een beter leven in het hiernamaals, roept de Islam er ondubbelzinnig toe op om in het hier en nu actief tegen onrecht, onderdrukking en misstanden in verzet te komen. Ook bij het verbod op renteheffing en de verplichting voor elke gelovige om jaarlijks minstens 2,5% van zijn bezit aan armen en behoeftigen te schenken [en tevens bij de betaling van de Zakat (de geloofsplichtige belasting die terugvloeit in de gemeenschap). De armen die dit niet kunnen betalen worden hiervan vrijgesteld], botsen de voorschriften van de Islam frontaal met de ideologie van de vrije markt.

,,Religieuze mensen geloven in de Profeet, Bush gelooft in winst (Eng. Profit)”, zo vatte George Galloway, ex-Labour-parlementslid en huidig leider van Respect, het eens kernachtig samen.

Een en ander neemt echter niet weg, dat de politieke Islam met immense problemen heeft te kampen. Evenals het Europese traditionele communisme ziet het zichzelf als universeel en is het tegelijkertijd diep verdeeld, niet alleen in Sunni en Shi'a.



Links en moslims: traditioneel vijanden

Uiteindelijk op dit punt aangekomen, valt links terug op haar beide laatste argumenten. Het ene argument stelt dat de moslims nog nooit een dergelijke maatschappij, zoals deze wordt verlangd, hebben gehad. Afgezien van het feit, dat de moslims hetzelfde met betrekking tot de communisten zouden kunnen beweren, zijn natuurlijk alle maatschappijmodellen onderhevig aan interne (menselijk falen) dan wel externe (vijandige dreiging) factoren en derhalve vatbaar voor bedreiging cq. vernietiging.

Het andere argument snijdt beter hout: In Iran werden na de Islamitische Revolutie van 1979 talrijke leden van de communistische Tudeh-(= Arbeiders)partij door de Islamitische revolutionaire regering vervolgd en geëxecuteerd als zijnde spionnen van de Sovjet-Unie. Ook uit Algerije, Palestina, Egypte, Soedan en Irak zijn er voorbeelden aan te voeren van soortgelijke, ten dele dodelijke, conflicten, met name uit de jaren '70 en '80.

Twee dingen dienen hierbij echter in acht te worden genomen:

Ten eerste; de hoop van mainstream-links was destijds op de USSR gevestigd, die door de Islamitische krachten slechts als de keerzijde van die andere supermacht (het US-imperialisme) werd gezien. (Volgens deze theorie, destijds gepropageerd door Voorzitter Mao en Vice-voorziter Lin Piao, vertegenwoordigden de beide supermachten USA en USSR slechts twee kanten van dezelfde medaille; ze waren elkaars spiegelbeeld, zogezegd tweelingbroertjes, die elkaar perfect aanvulden in hun streven om de wereld op te delen. In deze theorie gold de USSR als de supermacht van het ,,sociaal-imperialisme”: socialistisch in woorden, imperialistisch in daden.)

Ten tweede; links heeft zich er steeds halsstarrig tegen verzet om aan de godsdienst wat voor positieve rol dan ook toe te kennen. Een Marokkaanse Islamist, die zich bezig hield met het bestuderen van de Mao Tse tung-gedachte, stelde eens in de jaren '70 de vraag: ,,Wijzen wij de communisten af vanwege de sociale rechtvaardigheid die zij nastreven, of vanwege het feit dat ze de Profeet bespotten?” – het antwoord was natuurlijk het laatste.

Tegenwoordig zijn er naast de negatieve ervaringen met een dergelijke samenwerking ook positieve ervaringen opgedaan; tot de laatste categorie tellen de samenwerking van de Hezbollah en de Communistische Partij Libanon (in het kader van het Verenigd Nationaal Front), de samenwerking van de Islamitische Verzetsbeweging Hamas met het marxistische Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP) (in het kader van het Volksverzetsfront) evenals diverse allianties in Europa, bijvoorbeeld het samenwerkingsverbond Respect in Groot-Brittannië. Hierbij is het vooral van belang welke personen uit de Islamitische scene met welke personen uit de linkse scene samenwerken en voor welke gemeenschappelijke doelstellingen.

Exact hierom draait het allemaal vandaag de dag: De gezamenlijke belangen van zowel links, als die van de moslims in het oog te houden. Tegenwoordig is het voornaamste slachtoffers van de Amerikaanse agressie de Islamitische wereld, die bij het voeren van haar anti-imperialistische bevrijdingsstrijd terugvalt op een godsdienst die eeuwenlang haar cultuur en samenleving heeft gevormd. Soortgelijke verschijnselen waren er in de geschiedenis voortdurend te zien en dienen niet noodzakelijkerwijze in tegenspraak te zijn met het doel van een sociaal rechtvaardige samenleving. Zelfs indien het voorbeeld dat door enkelen uit de scene graag aangehaald wordt omtrent de situatie van de Iraakse vrouw die op korte termijn inderdaad zou verslechteren, zo worden door de nationale bevrijdingsoorlog op lange termijn de grondslagen geschapen voor haar vanzelfsprekend gerechtvaardigde strijd: Doordat er een einde wordt gemaakt aan het bombarderen en martelen door de Amerikanen, verkrijgen de Irakezen zelf de mogelijkheid om hun samenleving opnieuw vorm te geven.

Er bij voorbaat vanuit gaan dat de Arabische vrouw in een dergelijke situatie niet in staat zou zijn voor haar rechten op te komen, getuigt van zuiver racisme. Dit des te meer, daar de Profeet fundamentele mensen- en vrouwenrechten al meer dan duizend jaar voor het begin van de Europese vrouwenbeweging formuleerde.

Zolang er een onrechtvaardige en barbaarse economische orde (het globale kapitalisme) bestaat, zal er worden geprobeerd om alternatieve maatschappelijke modellen in de praktijk om te zetten. Zolang de legers van Verenigde Staten en NAVO voortgaan met het bezetten van andere landen, opdat de grote kapitalistische concerns de natuurlijke rijkdommen kunnen blijven plunderen, zal er hiertegen gewapenderhand verzet worden geboden.

De kardinale kwestie is aan welke kant van de frontlijn de linkse beweging hierbij staat. Vooral komt het hierbij aan op serieuze informatie m.b.t. de verzetsbeweging(en), m.b.t. de Islam en m.b.t. de Arabische cultuur. Voorts op het vermogen tot onbevooroordeeldheid en tot zelfkritiek. Een katholieke Chavéz vormt voor weinigen in de scene een probleem; een sjiitische Nasrallah daarentegen wel. In werkelijkheid draait het hierbij geenszins om het vasthouden aan wat voor ,,emancipatoire waarden” dan ook. Het draait om het succes van de islamofobe hetze in de burgerlijke media die irreële angsten opwekt. Diegenen in het linkse spectrum die zich hiervan niet op overtuigende wijze distantiëren, worden ondubbelzinnig gediskwalificeerd als exponenten van de maatschappelijke verandering en bondgenoten van de verworpenen der aarde.


<<Schep één, twee – vele Vietnams!>> (Ché)

Tegenover het globale imperialisme – het globale Vietnam!

Anti-imperialistisch Verzet!



EEN ANTWOORD AAN ERIC KREBBERS e.a. (N.a.v. 'Doorbraak tegen het moslimfundamentalisme' – jan./feb. 2009. Gebladerte reeks Nr. 32)


________ [1] Enkele voorbeelden van bekende communisten die tot de Islam zijn overgegaan: De Venezolaanse internationaal communist Ilich Ramirez Sanchez (beter bekend onder diens nom de guerre 'Carlos'), de franse communist (en voormalig lid van het Politiek Bureau van de PCF in de jaren '60) Roger Garaudy en de eveneens Franse communist en internationalist Jacques Vergès (mede-oprichter van de Parti Communiste de Réunion in de jaren '50)


Geen opmerkingen:

Een reactie posten